2-1 پیش ازاسلام (ازابتداتادوره ساسانی):16
2-2 دوره اسلامی:25
2-2-1 اول هجری تا دوره سلجوقی:25
2-2-2 دوره تیموریان :33
2-2-3 دوره صفویه :34
2-2-4 دوره افشاریه:41
2-2-5 دوره قاجاریه:42
2-2-6 نساجی دردوره پهلوی:47
2-2-6-1پهلوی اول:47
2-2-6-2 پهلوی دوم:49
2-2-7 انقلاب اسلامی:62
2 هنرالیاف در اروپا:64
1-2 تاپیستری:64
3 الیاف:74
2-3 هنرالیاف((Fiber art:75
2-3-1 هنرکاربردی:(applied art)75
2-3-1-1 هنرکاربردی دستی:75
1 – مد(Fashion)88
1-1 مفهوم شناسی مد:88
2-1 تعریف مد89
2 طراحان ایران:89
2-3-1-2 هنرکاربردی صنعتی:91
2-3-2 هنرتجسمی(Plastic art):92
2-3-2-1 هنرتجسمی دستی:92
2-3-2 هنرتجسمی صنعتی:106
فصل 3: روش شناسی
3-1آمار و جایگاه آن در پژوهش:113
3-2 روش شناسی پژوهش113
3-3 متغیر پژوهش113
3-4 روش های جمع آوری داده ها113
3-5 نحوه طراحی پرسشنامه114
3-6 روایی(اعتبار) پرسشنامه114
3-7 پایایی( قابلیت اعتماد) پرسشنامه114
3-8 منطق انتخاب نمونه های آماری دراین پژوهش115
3-9 حجم نمونه و روش نمونه گیری116
3-10 روش های تجزیه و تحلیل داده ها116
فصل 4117

بررسی فرضیه، نموداروT تک گروهی و فرضیات117
•بررسی آماری فرضیه با نمودارTتک گروهی118
4-1 مؤلفه 1- جایگاه هنر الیاف در ایران118
4-2 مؤلفه2- هنر، تکنیک و صنعت120
4-3 مؤلفه3- نهاد هنری122
4-2- آمارتوصیفی و فراوانی سؤالات پرسشنامه124
فصل 5139
بررسی یافته های آزمون139
5-1 بررسی یافته های آزمون140
5-2 نتیجه گیری:155
فهرست جداول و نمودار
1-1 شکل کلی و امتیاز دهی پرسش نامه114
4-1-1 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظر سنجی در مورد فرضیه 4118
4-1-2 آمار توصیفی مربوط به آزمون Tمتغیر فرضیه 4119
4-1-3 نتایج آزمونTتک گروهی متغیر فرضیه 4119
4-1-4 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظر سنجی در مورد فرضیه3120
4-1-5 آمار توصیفی مربوط به آزمون Tمتغیر فرضیه3121
4-1-6 نتایج آزمونTتک گروهی متغیر فرضیه3121
4-1-7 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظر سنجی در مورد فرضیه9122
4-1-8 آمار توصیفی مربوط به آزمون Tمتغیر فرضیه9123
4-1-9 نتایج آزمونTتک گروهی متغیر فرضیه9124
4-2-10آمار توصیفی نتایج حاصل در نظر سنجی در مورد فرضیه1124
4-2-11 آمار توصیفی مربوط به آزمون Tمتغیر فرضیه2125
4-2-12 نتایج آزمونTتک گروهی متغیر فرضیه3126
4-2-13آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه 4127
4ـ2ـ14 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه 6128
4-2-15 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه 8129
4-2-16 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه9130
4-2-17 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه10132
4-2-18 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه11133
4-2-19 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه12134
4-2-20 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه13135
4-2-21 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه14136
4-2-22 آمار توصیفی نتایج حاصل در نظرسنجی در مورد فرضیه15137
5-1 آمار توصیف فراوانی متغیر (هنر الیاف در ایران آمیخته با تکنیک است)140
5-2 آمار توصیف فراوانی متغیر (در ایران هنر الیاف آمیخته با صنعت است)141
5-3 آمار توصیف فراوانی متغیر (با توجه به قابلیت های این هنر در ایران ترکیبی از تکنیک و صنعت است)141
5-4 آمار توصیف فراوانی متغیر (با توجه به ویژگی های ساختاری، طرح و نقش موجود در هنر الیاف هنرهای سنتی زیر مجموعه ی هنر الیاف است)143
5-5 آمار توصیف فراوانی متغیر (با توجه به قابلیت های هنر الیاف صنایع دستی ایران زیر مجموعه هنر الیاف است)144
5-6 آمار توصیف فراوانی متغیر (با توجه به ظرفیت های این هنر جایگاه آن در جامعه شناخته شده است)144
5-7 آمار توصیف فراوانی متغیر (جامعه هنری ایران، هنر الیاف را می شناسد)146
5-8 آمار توصیف فراوانی متغیر (مخاطبین هنر الیاف منتقدین هنری هستند)148
5-9 آمار توصیف فراوانی متغیر (خبرنگاران هنری مخاطبین هنر الیاف در ایران هستند)149
5-10 آمار توصیف فراوانی متغیر(مخاطب این هنر در ایران،مجموعه داران هنری هستند)150
5-11 آمار توصیف فراوانی متغیر (در ایران مخاطب این آثار موزه داران هستند)152
5-12 آمار توصیف فراوانی متغیر (مخاطبین این هنر در ایران اساتید هنری هستند)153
5-13 آمار توصیف فراوانی متغیر (مخاطب ایرانی چنین آثاری گالری دارها هستند)153
جدول ارزیابی فرضیات154
1. نمودار 4-1-1 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 4…………………..118
2. نمودار 4-2-1 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 3…………………..121
3. نمودار 4-3-1 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 9…………………..123
4. نمودار 4-2-4 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 1…………………..125
5. نمودار 4-2-5 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 2…………………..126
6. نمودار 4-2-6 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 3…………………..127
7. نمودار 4-2-7 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 4…………………..128
8. نمودار 4-2-8 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 6…………………..129
9. نمودار 4-2-9 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 8…………………..130
10. نمودار 4-2-10 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 9…………………131
11. نمودار 4-2-11 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 10………………133
12. نمودار 4-2-12 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 11………………134
13. نمودار 4-2-13 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه 12………………135
14. نمودار 4-2-14 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه13……………….136
15. نمودار 4-2-15 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه14………………137
16. نمودار 4-2-16 نمودار میله ای حاصل در نظر سنجی در خصوص فرضیه15……………….138
17. نمودار5-1توزیع فراوانی متغیر فرضیه 1…………………………………………………………………………140
18. نمودار5-2 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 2……………………………………………………………………….141
19. نمودار5-3 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 3……………………………………………………………………….142
20. نمودار5-4 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 4……………………………………………………………………….143
21. نمودار5-5 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 6……………………………………………………………………….144
22. نمودار5-6 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 8……………………………………………………………………….145
23. نمودار5-7 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 9……………………………………………………………………….147
24. نمودار5-8 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 10…………………………………………………………………….149
25. نمودار5-9 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 11…………………………………………………………………….150
26. نمودار5-10 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 12………………………………………………………………….151
27. نمودار5-11 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 13………………………………………………………………….152
28. نمودار5-12 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 14………………………………………………………………….153
29. نمودار5-13 توزیع فراوانی متغیر فرضیه 15………………………………………………………………….154
فصل 1
کلیات پژوهش
کلیات تحقیق:
1ـ1 بیان مسئله،ضرورت واهمیت انتخاب موضوع:
در طول تاریخ پارچه‌ها و الیاف ابزار غنی برای آراستن زندگی و حتی وسایل پس از مرگ مانند کفن‌ها،روانداز تابوت هاو… بوده است،الیاف را می توان ازنخستین ابزارهایی دانست که بشر شیوه ی کارکردن با آن را به واسطه محافظت از خویش در برابر بلایای طبیعی آموخت، بدین منظورشروع به بریدن، دوختن و بافتن لباس چه به صورت الیاف گیاهی و چه به صورت جانوری نموده است که تا به امروز ادامه دارد. در پایان قرن 19 میلادی با پیشرفت وگسترش دامنه ی علوم در حوزه هنر، صنعت و تکنیک بر علیه تفکر تولید انبوه وبه دنبال آن کشف توانایی های بالقوه هنر ماشینی نحوه نگرش به معماری–صنایع دستی و هنرهای دیگر را تغییر داد و باتوسعه‌ی‌ آن در بخش صنعت منجر به تولد nanotechnoloigy شد که الیاف و نساجی را تحت تأثیر خویش قرار داد. الیاف به جمع کلمه لیف یا رشته می گویند که مجموعه‌ای از ملکول های زنجیره ای خطی و طویل است که به دو صورت طبیعی و مصنوعی تقسیم بندی می شود.
از آنجایی که کلیه الیاف به صورت پارچه از گذشته باقی مانده است و با توجه به تاریخچه‌ی کهن هنر منسوجات، تغییرات وسیعی که در بافت این شاخه درچند قرن گذشته و به خصوص اواسط قرن بیستم تاکنون اتفاق افتاده است این هنر را به گروه بزرگتر و وسیعتری به نام هنر الیاف بسط داده است و در تعریف کلی، هنر الیاف به کلیه ی آثاری که با انواع روش‌ها و تکنیک های مختلف(تک عنصری، چندعنصری) با رویکردهای متفاوت و دیدگاه های جدید توسط انسان به وسیله ی الیاف(طبیعی، مصنوعی) تولید می شود و می توان برمبنای ابزارهای بیان هنری، یا بیان تکنیکی و یا بیان مفاهیم آن را تعریف و تقسیم بندی نمود. این آثار می توانند با روش سنتی تولید و یا مرزها را بشکند و در مقابل هرگونه نظم و قانون قراردادی بایستد و در واقع با توجه به هدفی که هنرمند از ارائه آن اثر دارد می تواند از حالت تزیینی و کاربردی خارج و معنای تجسمی به خود بگیرد وچون در بعضی موارد به طور کامل با دست و یا به طور کاملاً ماشینی تولید می شوند لذا شامل دو قسمت است: الف – کاربردی (دستی، تجسمی) و ب – صنعتی(دستی، تجسمی)1 که شامل قالی که مهمترین آن در ایران است (به دلیل وسعت دامنه فوق در بخش قالی و پژوهش های زیادی که در این زمینه صورت گرفته است به موضوع آن به صورت بسیار اجمالی می پردازیم)- پوشاک(وسایل ورزشی، …)- پارچه های مبلمان- تریکو بافی- سوزن دوزی- تاپیستری و چیدمان … است و در بخش صنعتی شامل نانو تکنولوژی و چیدمان است.
هنر الیاف در ابتدا به عنوان تاپیستری مطرح بود، اصطلاح تاپیستری به دیوار آویزهای پارچه ای و گلدوزی شده ای اطلاق می شد که از قرن 18 م تا اواسط قرن 19 م در دنیا به دلیل جنگ های داخلی و انقلاب فرانسه، انقلاب صنعتی و اختراع دستگاه مکانیکی ژاکارد جهت بافتِ هر گونه پارچه ی نقش و نگاردار مثل پرده و مبلمان و انبوه سازی صنایع تولید شده و … دچار رکود گردید ولی زمانی که بافت تاپیستری با هنر مدرن در هم آمیخته شد تعریف جدیدی از آن به خود گرفت،در واقع هنر الیاف صورت تکامل یافته ی جنبش تاپیستری مدرن در دنیاست، ساختار هنری آن توسط طراح خلق وهنرمند با استفاده ی ماهرانه از تکنیک ها،مواد و مصالح انتخابی وذهن خلاق خویش آن ها را درهم می آمیزد و با توجه به مفهومی که به دنبال آن است به خلق اثر می پردازد.
هنر منسوجات همزما ن با اروپا، در ایران فراز و نشیب های بسیاری داشت هیچ گاه نتوانست به سال های اوج خویش باز گردد، اما همزمان با جنگ جهانی دوم دوره ی جدیدی در تاریخ هنر معاصر ایران رخ داد، ایجاد کارگاه ها، مدارس و هنرکده های هنری، سفرفارغ التحصیلان به کشور های خارجی در پیشرفت آن تأثیری بسیار زیادی داشت. رویارویی هنرمندان با جدیدترین تحولات غربی باعث شد تا آن ها را با تغییرات روز جهان همگام کرده تا جایی که عده ای از آنان با پیروی از شیوه های هنر آکادمیک و ته مایه هنرهای سنتی به کار خود هویت بخشیدند، برگزاری نمایشگاه های، مسابقات هنری و همچنین حضور هنرمندان نوپرداز به اعتلای این هنر کمک بسیار زیادی نمود تا جایی که ما شاهد فصل جدیدی از حضورهنر منسوجات هستیم، که می تواند پیش زمینه ی هنر الیاف در ایران باشد،درسال های اخیر با وجود وقفه‌ای که در آن اتفاق افتاد، با برپایی نمایشگاه ها و توجه ویژه‌ی هنرمندان به هنر مدرن وخصوصیات آن،که در واقع دوری از واقع نمایی با تکیه برمفاهیم که ذهن مخاطب را می طلبد به مدد آن هنرمندان نسل جدید افکار و نظرات شان را انتقال و با بهره گیری از آن هنر الیاف را به عنوان یک رسانه گسترش داده اند. هنر منسوجات میراث گرانبهایی است که در کارنامه ایران جایگاه ویژهای دارد و در زمرهی هنرهای سنتی اصیلی است که زاده ی فرهنگ مردم این مرز و بوم بوده و هست و هویت ویژه ای به نمادهای ملی،تاریخی و فرهنگی ایران در کل دنیا بخشیده است،با توجه به این موضوع یکی از راههای پیشگیری از محو اصالتها و زمینههای فرهنگی هنری، شناخت ظرفیت‌های بیشتر این هنر با حفظ سنت های ایرانی و ارزش های آن دراعتلای این هنر لازم و ضروری به نظر می رسد که شاید بتوان به واسطه ی آن شاهد پیدایش روندی نو در هنر منسوجات در قرن 21 در کشورمان باشیم.
1-2پرسشهای پژوهش:
1- آیا با توجه به ویژگی های ساختاری، طرح و نقش موجود درهنر الیاف، هنرهای سنتی ایران زیر مجموعه‌ی هنر الیاف است؟
2- آیا با شناخت ویژگی های هنر الیاف، صنایع دستی ایران زیرمجموعه‌ی هنر الیاف در کشور است؟
3- آیا با در نظر گرفتن قابلیت های هنر الیاف این هنر،ترکیبی از هنر،صنعت و تکنیک بوده است؟
4- آیا نهاد هنر در ایران که شامل: منتقدین هنری، گالری دارها، مجموعه دارهای هنری، اساتید هنری و خبرنگاران هنری و …)که در واقع جزء جامعه‌ی هنری ایران محسوب می شوند مخاطبین اصلی هنر الیاف بوده اند؟
1-3 فرضیههای پژوهش:
1. هنر الیاف ایران زیر مجموعه ی هنرهای سنتی است.
2. با توجه به تعریف صنایع دستی و قابلیت تولید انبوه در ایران زیر مجموعه ی هنر الیاف است.
3. هنر الیاف ترکیبی از هنر، صنعت و تکنیک است.
4. مخاطبین اصلی هنر الیاف نهاد هنر هستند.
1-4 مروری برادبیات نظری و پیشینهی تحقیق:
در این تحقیق هدف، معرفی و دستیابی به جایگاه هنر الیاف به عنوان هنری که در ایران امروز از خاستگاه کاربردی، رویکردی تجسمی و مدرن به خود گرفته است و به بررسی ارتباطبین جامعه هنری وهنرمندان هنر الیاف و شناخت توانمندیهای این هنر و ارتباط آن با صنعت و تکنیک می پردازدکه سعی شده از طریق مصاحبه حضوری و تلفنی و میزان نمایشگاه ها برگزار شده در طی سال های اخیر به پردازد. تناسب با بضاعت این پایاننامه کمبودها و دلایل آن مورد بررسی قرار گیرد و سعی شده با بررسی آماری دلایل عدم شناخت این رشته در جامعه مورد ارزیابی قرار گیرد.
براساس این هدف و برای دستیابی به مناسبترین تحقیقات به جستجوی عناوینی همسان می‌پردازیم، و به این منظور عناوین زیر که به لحاظ هدف تحقیق و گسترهی آن تناسب نزدیک و بیشتری دارند می توانند انتخاب خوبی باشند.
در زمینه‌ی پیشینه ی تحقیقپژوهشی با عنوان1- «سیر تحول هنر الیاف در ایران از انقلاب مشروطیت تا امروز»‍1 صورت گرفته است، که در آن روند تاریخی به صورت اجمالی باهدف معرفی هنر الیاف و بررسی گرایشات مختلف آن در جهان به منظور درک بهتر تحولات بوجود آمده در ایران پس از انقلاب مشروطیت تا کنون مورد بررسی قرار گرفته است که در این پژوهش سعی شده تأثیرات هنر مدرنیسم و پیامد های فرهنگی،هنری،اجتماعی و اقتصادی که منسوجات ایران را دچار تحولات ریشه ای کرده بود بررسی شود. 2- پژوهش دیگری با عنوان«شیوه های پیشین و کاربرد نوین هنر بافت»2 انجام گرفته است که در آن سعی شده با بررسی انواع تکنیک های بافتِ عشایر بختیاری به کاربرد جدیدی در بخش تزیینی و دکوراسیون برسد و تأکید برهمگونی تنوع تکنیک های بافت عشایر با انواع شیوه های بافت درهنر الیاف دارد. 3- تحقیق دیگری که در این زمینه صورت گرفته است با موضوع «بررسی بافت های تلفیقی در منطقه ی ورامین با نگاه دقیق تر به جل شتر»3می باشد که با بررسی انواع شیوه های بافت و تنوع قومی در این منطقه و اختصاصاً جل شترو مقایسه آن با انواع تکنیک های بافت تاپیستری ،با تلفیق آن ها کاربردی جدید را معرفی نماید و در دوبخش ارائه می گردد بخش اول بررسی انواع شیوه ها و تکنیک های بافت منطقه و در بخش دوم گزارش کار عملی که با ارائه ی 5 نمونه از آثاری که با استفاده از تکنیک های بافت در منطقه با هدف معرفی کاربری جدید از هنر الیاف اجرا شده است. 4- یکی دیگر از تحقیقات صورت گرفته «بررسی تعامل لباس با هنرها(معماری، نقاشی، مجسمه‌سازی و…) در سده‌ی بیستم، غرب»4 که به بررسی نقش لباس در معماری و تأثیرات متقابل آن دو بر یکدیگر و همچنین سایر رشته‌های تجسمی مثل نقاشی و مجسمه ساری در قرن بیستم در اروپا و آمریکا پرداخته شده است 5 – تحقیق دیگری با عنوان «بررسی نقوش بافته شده در پارچه های صفوی و تأثیر آن بر پارچه های عثمانی»5 انجام شده که به بررسی نقشمایه های بافته شده در پارچه های عهد صفوی پرداخته و به دلیل تعامل و هم عصر بودن با دوره‌ی عثمانی تأثیرات آن ها را بر یکدیگر مورد بررسی قرار داده است. 6- پایان نامه ای در زمینه «معرفی چند نفر از هنرمندان و اساتید معماری داخلی»6 با ذکر چند نمونه از آثاراساتید: مسعود عربشاهی، ژیلا خدایار و تیفانی به تجزیه و تحلیل آثارشان می پردازدکه با استفاده از صنایع دستی در اماکن عمومی تأکید دارند و مورد استفاده قرار می دهند. 7- پایان نامه‌ی«تأثیر چاپ بر نقش پارچه در ایران»7 در دانشگاه هنر در مقطع کارشناسی ارشد صورت گرفته که با بررسی انواع چاپ و تأثیرات آن ها را بر پارچه های ایرانی مورد بررسی قرار گرفته است. 8- «چگونگی استفاده از صنایع دستی در تزیینات داخلی»8است که با ارائه و طراحی آثاری از جنس شیشه وانواع بافته ها و رومیزی ها،لباس های قدیمی و گبه و… در دکوراسیون منازل و تأثیرات رنگ را در آن بررسی و نشان می دهد و در بخش دوم با ارائه چند اثر، با تأکید براستفاده‌ی در بخش دکوراسیون منزل می باشد. 9- ازدیگر تحقیقات صورت گرفت«بررسی نقوش ورنی استان اردبیل و کاربرد آن در دکوراسیون داخلی هتل با به کارگیری چاپ کلاقه‌ای»9گلیم ورنی یکی از شاخص‌ترین آثار مهم در صنایع دستی منطقه‌ی اردبیل است که درپژوهش فوق با استفاده ار چاپ کلاقه‌ای با الهام از نقوش ورنی کاربرد جدیدی را ارائه داده است. 10- «بررسی نقش (مواد اولیه-بافت-طرح و رنگ)درکیفیت قالی ایران»10از دیگر پایان نامه هایی است که با بررسی تکنیک بافت و مواد و مصالح مورد نیاز و طراحی فرش و تأثیرات آن را بر کیفیت قالی را ارزیابی کرده و ضمن ارائه پیشنهاداتی عواملی که منجر به بالا بردن کیفیت قالی می شود را بررسی می کند. 11- پایان نامه «صنایع دستی ایران در گذشته، حال و آینده»11 پژوهش دیگری است که ضمن ارائه تعریف صنایع دستی در ایران و معرفی صنایع دستی در گذشته و حال و دسته بندی آن ها،آینده ی این هنر از منظر محقق مورد ارزیابی قرار می دهد. 12- پژوهش «فرم و رنگ در نمد معاصر ایران»12سعی کرده با بررسی فرم و رنگ و تأثیرات آن دو برکارماده‌ی نمد در دوران معاصر با نگاه جدید و کاربری نوین،طرح ها ی جدیدی را ارائه داده است و با تغییر نگاه به این زیرانداز شکل و شخصیت جدیدی ارائه داده است. 13- «کاربرد طرح و نقش در چاپ قلمکار با بهره گیری از نقوش مختلف در چاپ باتیک»13 پژوهشی است که با معرفی طرح ها و نقوش درچاپ قلمکار به ارتباط بین آن نقوش با چاپ باتیک تأکید ودرضمن با ارائه‌ی طراحی هایی جدید در این زمینه همت گمارده است. 14- «نگاهی به سوزن دوزی بلوچ»14 از دیگر پژوهش‌هایی است که ضمن معرفی تاریخچه ی وقدمت سوزن دوزی در سیستان و بلوچستان و انواع تکنیک های آن و تنوع نقش و رنگ را تأکید معرفی می نماید. 15- پایان نامه دیگری در این حوزه با موضوع «الهام از نقوش پارچه های دوره‌ی صفوی با تکنیک باتیک»15 که در آن تاریخچه پارچه را به خصوص در دوره صفوی بررسی و با الهام از نقش مایه های عهد صفوی با ارائه‌ی چند طرح با استفاده از تکنیک باتیک همت گماشته است.16- «کاربرد بافت گلیم سنه قشقایی در اشیاء مختلف»16که ضمن معرفی گلیم سنه و تاریخچه ی آن کاربری جدید با استفاده از تکنیک بافت را ارائه می دهد.کلیه موارد بالا به دلیل نزدیکی موضوعی با پایان نامه مورد بررسی قرار گرفته است وچون در این پژوهش فرضیات بوسیله ی آمار به اثبات و رد می رسند لذا جهت کار در این زمینه به چند نمونه مقاله که در مرکز ملی فرش به صورت آماری انجام گرفته است مراجعه شده است. 17- «تأثیر دانش و مهارت دانشآموختگان شاخه کاردانش رشته فرشدستباف بر وضعیت اشتغال آن»17 که با استفاده از روشهای تحلیلی، آماری تشریح و نتایج حاصله ارائه گردیده است و در ضمن در این مقاله ضمن تعریف مفاهیمی چون اشتغال، کار، نظام آموزش متوسطه شاخه ی کاردانش به بررسی ارتباط آموزش و بازار کار پرداخته شده است و میزان مهارت براساس آمار مشخص شده است. 18- مقاله‌ی دیگری که دربه صورت آماری کار شده است «مقایسه میزان علاقهمندی به رشته تحصیلی در دانشجویان فرش و نقاشی یک تحلیل آماری»18 مقالهای که در آن محققین علاقهمندی به رشتهی تحصیلی به خصوص دررشتههای هنری یکی از مؤثرترین عوامل در موفقیت تحصیلی، شغلی و اجتماعی محسوب می‌شود. در این مطالعه 149 نفر از دانشجویان رشته های فرش و نقاشی دانشکده هنر دانشگاه شهید باهنر کرمان به عنوان دو جامعه آماری، مورد مطالعه قرار گرفتند، که دانشجویان نقاشی این دانشکده علاقه و رغبت بیشتری به رشته تحصیلی خود نسبت به دانشجویان فرش دارند و پژوهش حاضر جهت ریشهیابی این مسئله شکل گرفت. دادهها به وسیله نرمافزار spss تجزیه و تحلیل گردید.
1-5 اهداف و ارزش نظری پژوهش :

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

حضور هنر الیاف به مثابه رسانه ای با کار ماده ای آشنا و آمیخته با زندگی روزمره از یکسو و تحولات ناشی از پیشرفت های علمی، تکنولوژی و ایدئولوژیکی از سوی دیگر سبب پیدایش روندی رو به رشد در هنر منسوجات قرن بیستم سراسر دنیا شده است، لذا معرفی و دستیابی به جایگاه هنر الیاف به عنوان هنری که در دوران معاصر با توجه به مقتضیات جاری در ایران امروز از خاستگاه کاربردی، رویکردی تجسمی و مدرن به خود گرفته است، لازم و ضروری به نظر می رسد. انتظار می‌رود که هنرمندان این رشته با کسب مهارتها و دانش نظری و تقویت توان علمی خود در شناخت رشته هنر الیاف بتوانند :1- به حفظ و تقویت فرهنگ بومی و ملی با توجه به اصالتهای موجود در هر منطقه2- احیاء و ترویج هنر الیاف به منظور اشاعه فرهنگ و هنر اصیل ایران در متن جامعه 3- آموزش علوم نظری و عملی به منظور تربیت نیروی متخصص4- ایجاد زمینههای مطالعاتی و تحقیقاتی و دستیابی به استانداردهای مطلوب 5- ایجاد زمینه اشتغال و توجه به نقش آن در اقتصاد جامعه دست یابند6- در نهایت توجه و حمایت دولت و یا بخش خصوصی جهت بالا بردن سطح کیفی و کمی آثار. تصور براین بود که ارتباط بسیار زیادی بین مخاطبین این هنر وجود دارد که سبب ارتقاء وضعیت فرهنگی و اقتصادی این هنر- صنعت شود اما به نظر می رسد در طول 30 سال اخیر ایران نقاط کور و مبهمی همچنان بین مخاطبین این رشته و همچنین مسؤلان هنروجود دارد که مانع از آن شده تاجایگاه این هنر شناخته و هنرمندان به راحتی و به کمک مسؤلان به کار خود ادامه دهند و به موفقیتهایی دست یابند بنابراین این پیش زمینه محقق را در پی آن داشته است که در این پژوهش، به دنبال آن باشد که از چگونگی ارتباط بین آن هااطلاع حاصل کند اگر این ارتباط مؤثر ایجاد نشده است متناسب با بضاعت این پایاننامه کمبودها آن مورد بررسی قرار گیرد. رسیدن به این هدف بطور قطع به ارتقاء سطح کیفیت آن آثار وهمچنین کارآیی بهتر هنرمندان این رشته کمک خواهد کرد تا شاید استفاده از این هنر در کنار سایر هنر ها مثل: معماری داخلی و…هنرمندان، هنرجویان و دانشجویان این رشته با اطمینان خاطر بیشتری به آن بپردازند چرا که آرامش خیال آن ها منجر به خلق آثار بسیار نفیسی در این زمینه خواهد کرد، که به اعتلای این هنر و شناخت هنر اصیل ایرانی به دنیا کمک بسیار زیادی خواهد کرد. شاید از این طریق بتوان ارتباط بین هنرمندان و صنایع دستی سایر کشورها در سطح وسیع تری صورت گیرد،که هم موجبات ارتقاء این هنر- صنعت از لحاظ هنری، فرهنگی واقتصادی، با حفظ اصالتهای فرهنگی موجبات ورود ارز را برای کشور فراهم کند.
1 -6 روش تحقیق و معرفی جامعه آماری
متغیر در پژوهش فوق هنر الیاف است که به لحاظ چیستی کمّی و اطلاعات بدست آمده با روش آماری تجزیه و تحلیل شده است و به لحاظ هدف به دلیل نوع نگاه محقق کاربردی است و براساس ماهیت و تحقیق توصیفی- تحلیلی است چراکه به بررسی اسناد و مدارک تاریخی و مدون و مبانی نظری در زمینه هنر الیاف می پردازد و اغلب مطالب در این تحقیق بصورت ترکیبی( کتابخانهای و میدانی) جمعآوری خواهد شد و همچنینبه صورت پرسشنامه با طرح سؤالاتی در این زمینه می‌پردازد و با توجه به این که نتیجه ی فوق را با روش لیکرت2(Likert) که یکی از رایجترین مقیاسهای اندازه‌گیری نگرشی میباشد (حافظنیا، 1388) به این صورت که گویههای پنجگزینهای، کاملا موافقم، موافقم، تاحدودی، مخالفم و کاملاً مخالفم متناسب با پرسشهای پژوهش و هدف محقق طراحی شده وپرسیده خواهد شد، جامعه‌ی آماری در آمارگیری فوق به دلیل پراکندگی و حجم بالای هنرمندان به صورت نمونه گیری انجام خواهد گرفت جامعه ی آماری ما به صورت تک گروهی است که از طریق آزمونT تکگروهی3(One sample t-test) به بررسی و تجزیه و تحلیل سه فرضیه 1- هنر، صنعت و تکنیک2- جایگاه هنر الیاف 3- نهاد هنری می پردازد و تمام این موارد از طریق نرمافزارهای Excelوspssصورت خواهد گرفت.
سؤالات جامعه آماری
1 –هنر، صنعت و تکنیک
• هنر الیاف در ایران ترکیبی از هنر و تکنیک می باشد.
• در ایران این هنرترکیبی از هنر و صنعت می باشد.
• با توجه به قابلیت این هنردر ایران، ترکیبی ازتکنیک و هم صنعت است.
2 –جایگاه هنرالیاف
• با توجه به ویژگی های ساختاری، طرح و نقش موجود درهنرالیاف، هنرهای سنتی ایران زیر مجموعه ی هنر الیاف است.
• با شناخت ویژگی های هنر الیاف، صنایع دستی ایران زیر مجموعه ی هنر الیاف در کشورمی‌باشد.
• با توجه به ظرفیت های این هنر جایگاه آن در جامعه ی ایران شناخته شده است.
• جامعه ی هنری ایران، هنر الیاف را می شناسد.
3 –نهادهنری
• مخاطبین هنر الیاف در ایران، منتقدین هنری هستند.
• خبرنگاران هنری، مخاطبین هنر الیاف در ایران محسوب می شوند.
• مخاطب این هنردر ایران، مجموعه داران هنری هستند.
• در ایران مخاطب این آثار، موزه داران هستند.
• مخاطبین این هنردر ایران، اساتید هنری هستند .
• مخاطب ایرانی چنین آثاری، گالری دارها هستند.
1-7 محدودیت های پژوهش:
از جمله محدودیت هایی که در حین این پژوهش وجود داشت عدم حمایت دولت از این هنر که منجر به ناآگاهی جامعه حتی تا حدودی جامعه ی هنری، نبود تشکل، انجمن و یا مؤسسه ای خصوصی که به صورت مدون اطلاعات مکتوب، دسته بندی و جمع آوری شده ای در این زمینه در اختیار همگان قراردهد و در نتیجه نبود آمار دقیق و برنامه ی مشخص از هنرمندان و نمایشگاه‌های برگزار شده و یا در حال برگزاری آن ها، که این مسئله منجر به اتلاف وقت زیادی در جهت شناسایی هنرمندان گمنام شد ولی خوشبختانه هنرمندان این حوزه به دلیل علاقه ی زیادی که به حل شدن مشکلات کاری خود دارند همکاری زیادی نمودند.
پی‌نوشت:
1. امینی،شهلا(1383-1382).سیر تحول هنر الیاف در ایران از انقلاب مشروطیت تا امروز.کارشناسی ارشد.لی‌لا؛تهران،دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی.
2. غفارپور،ثریا(1388).شیوه های پیشین و کاربرد نوین هنر بافت. کارشناسی. دکترحاجی پور؛تهران. مرکزآموزش عالی میراث فرهنگی.
3. عرب علی دوستی،زهرا(1389). بررسی بافت های تلفیقی در منطقه ی ورامین با نگاه دقیق تر به جل شتر.کارشناسی.سیامک برفروشان؛ تهران، دانشکده هنر مرکز آموزش علمی کاربردی.
4. محمدی،منظر(1388).بررسی تعامل لباس با هنرها(معماری، نقاشی، مجسمه‌سازی و…) در سده‌ی بیستم، غرب.کارشناسی ارشد.شیرین بزرگمهری؛تهران.دانشگاه هنر.
5. عظیمی.حمیده(1380). بررسی نقوش بافته شده در پارچه های صفوی و تأثیر آن بر پارچه های عثمانی. کارشناسی ارشد. لی‌لا ثمری؛تهران. دانشکده هنر.
6. شیخ اسلامی،هانا(1381).معرفی چند نفر از هنرمندان اساتید معماری داخلی(مسعود عربشاهی، ژیلا خدایار، تیفانی).کارشناسی.سیمین دخت کرانی؛تهران.دانشکده سوره.
7. ریاحی خویی،آزاده(1386).تأثیر چاپ بر نقش پارچه در ایران.کارشناسی ارشد.محمد تقی آشوری؛تهران.دانشگاه هنر.
8. صالح پور،آتوسا(1383).چگونگی استفاده از صنایع دستی در تزیینات داخلی.کارشناسی.محمد رضا بازغی.تهران.دانشکده هنر سوره.
9. اندرابی.شبنم(1381).بررسی نقوش ورنی استان اردبیل و کاربرد آن در دکوراسیون داخلی هتل با به کارگیری چاپ کلاقه ای.کارشناسی.حسین یاوری؛تهران.دانشکده هنر سوره.
10. پاینده، منصوره(1377). بررسی نقش(مواد اولیه-بافت-طرح و رنگ) در کیفیت قالی ایران.کارشناسی. جواد بور نامی؛ تهران. دانشگاه سوره.
11. ولی زاده،حسن(1381).صنایع دستی ایران در گذشته،حال و آینده.کارشناسی.عبدالکریم عطارزاده؛تهران.دانشکده هنر سوره.
12. معلومی،نفیسه(1383). فرم و رنگ در نمد معاصر ایران.کارشناسی.محمدعلی شاکری زاده؛تهران.دانشکده هنر سوره.
13. حیاتی،فاطمه(1382).کاربرد طرح و نقش در چاپ قلمکار با بهره گیری از نقوش مختلف در چاپ باتیک.کارشناسی.عبدالکریم عطارزاده؛تهران.دانشکده هنر سوره.
14. فتحی،لیدا(1383).نگاهی به سوزن دوزی بلوچ و ترکمن وممقان.کارشناسی.محمدرضابازغی؛تهران.دانشکده هنر سوره.
15. پیرمرادیان،سارا(1381).الهام از نقوش پارچه های دوره ی صفوی با تکنیک باتیک.کارشناسی.ویکتوریا افشار؛تهران.دانشکده هنر سوره.
16. درویشیان(1385). کاربرد بافت گلیم سنه قشقایی در اشیاء مختلف.کارشناسی.حلاج پور؛تهران.دانشکده هنر سوره.
17. کریمی،سلیمان.شم آبادی،محمد علی(1384)تأثیر دانش و مهارت دانشآموختگان شاخه کاردانش رشته فرشدستباف بر وضعیت اشتغال آن.تهران.مرکز تحقیقات فرش.
18. کارآمد،محمد جواد.نیکخواه،هانیه (1368).مقایسه میزان علاقهمندی به رشته تحصیلی در دانشجویان فرش و نقاشی یک تحلیل آماری.تهران.سمینار ملی تحقیقات فرش.
فصل 2
مبانی و مباحث نظری و داده های اولیه پژوهش
تاریخچه الیاف:
1 هنر الیاف در ایران
2-1 پیش از اسلام(از ابتدا تا دوره ساسانی):
از آنجایی که کلیه الیاف به صورت پارچه از گذشته به دست آمده است و منسوجات زیر مجموعه ی هنر الیاف هستند لذا از روی پارچه های به دست آمده تاریخچه الیاف را مورد بررسی قرار می‌دهیم.
«کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه‌های باستانی دوره آغازین نوسنگی در غرب ایران، آناتولی و فلسطین این واقعیت را آشکار ساخته است که منسوجات مصر باستان نخستین بافته‌ها نیستند و این فن در مناطق ذکر شده از سابقه ای حدود نه هزار سال برخوردار است و فن بافندگی قدیمی‌تر از سفاگری و حتی شاید قدیمی تر از دامداری و کشاورزی است. به نظر می رسد پشم گوسفند نخستین الیافی است که از آغاز دوره نوسنگی در بافندگی مورد استفاده قرار گرفته است، یافته‌های باستان‌شناسی در محوطه تپه سراب (کرمانشاه)، تپه چایانو (ترکیه) و آرگیا مغولا(در تسالی) به اهلی کردن گوسفند توسط انسان در فاصله‌ی 9000تا 7000 ق.م تأکید دارد، مطالعه کروموزم‌ها و ترکیب خونی نوعی قوچ کوهی(muflon)که از قوچ‌های وحشی شمال غربی ایران و از انواع فرعی گوسفند اهلی است، نشان داده که این قوچ کوهی وحشی و انواع دیگری از گوسفندان وحشی در آغاز هزاره نهم اهلی شده و تحت کنترل انسان در آمده اند. یافته‌های باستان‌شناسی در غار کمربند، زاوی شمسی، شنیدار و محوطه جارمو نشان‌دهنده تعداد قابل توجه گوسفندانی است که اهلی شده بودند. نخستین اثری که وجود گوسفند پشمی4را تأیید می کند یک پیکرک گلی است که از محوطه باستانی تپه سراب بدست آمده است، این پیکرک ثابت می کند که در حدود پنج هزار قبل از میلاد گوسفند پشمی شناخته شده و از پشم آن بهره برداری می شده است. به نظر می رسد هزاره نهم تا هزاره پنجم قبل از میلاد جوامع دامدار و کشاورز تجارت فراوانی درباره انواع گوسفند، انواع پشم و اندکی بعد و در اواخر هزاره چهارم درباره پشم چینی یا پشم کنی قطعیت می یابد. دومین الیافی که در دوره نوسنگی در بافندگی بکار می رفت، الیاف کتان بود، محل رویش آن کوهپایه‌های شمال و غرب ایران، سواحل دریای مدیترانه و آتلانتیک است.»(ریاضی، 1381،:7-9)
«قدیمی ترین نمونه های باقیمانده که نشان دهنده ی هنر پارچه بافی ایران باشد، مربوط به بقایا و خرده پارچه‌های کتانی است، که احتمالاً مربوط به هزاره‌ی چهارم و یا سوم ق.م است که در شوش کشف شده است.»(پوپ‌و‌‌‌اکرمن،1387،:850)
کلیه موارد فوق روند رو به رشد صنعت و هنر نساجی در منطقه خاورمیانه و به خصوص ایران را نشان می دهد. «سومین الیاف کنف است، به احتمال زیاد در دوره پارینه سنگی جدید و نوسنگی کهن به عنوان ماده غذایی مصرف می شده و الیاف آن در بافندگی استفاده می شده است.»(ریاضی،1381،:9)به دلیل استحکام کم الیاف فوق آثار بسیار محدود و کمی از آن دوره باقی مانده است. «چهارمین الیاف بافندگی پنبه است، پنبه نخست در هند مورد استفاده قرار گرفت در موهنجودارو پارچه‌های پنبه‌ای که در حدود3000 ق.م یافته شده‌اند، بدست آمده است، به نظر می رسد پنبه در اوایل هزاره اول به ایران وارد شده باشد، سناخریب پادشاه آشور در 694 ق.م پنبه را در بین‌النهرین می کاشت، ایرانیان پارچه پنبه را کرباس می نامیدندکه از واژه سانسکریت کارپاسا گرفته شده است ، و به یونانی آنرا کرباسس و به لاتین کرباسوس می گویند.»(وولف،1372،:160)
«پنجمین الیاف تارهای کرم ابریشم اهلی بودند و بعد از الیاف دومین وسیله بافت دوک نخ ریسی استکه به عنوان وسیله تبدیل الیاف به نخ در تاریخ تحول و تکامل بافندگی نقش بسیار مهمی داشته است. به استناد یافته‌های باستان شناسی ابداع دوک به اوایل دوره نوسنگی می رسد، دوک دستی مقدمه پیدایش نخ ریسی است. نخستین دهکده های پیش از تاریخ که در آنها دوک دستی سوراخ دار (Cluster)در فاصله 5500 تا 3500 ق.م بدست آمده اند عبارتند از: چشمه علی ری،آنو، دالماتپه،تپه‌پیز‌دلی آذربایجان، تپه گارا ونوزی، تپه سه گابی، تل باکون فارس استفاده از دوک های سوراخ دار امکان کنترل بهتر الیاف و تبدیل آن به نخ صاف و ظریف تر مقدور می سازد. وجود دوک های سوراخ دار شیار دار در طی هزاره چهارم قبل از میلاد و به کارگیری انواع لیف های پشمی در ایران، فلسطین، بین النهرین و قفقاز حکایت از پیشرفت در به کار بردن پشم و روشهای ریسندگی در این مناطق دارد و همچنین در سیلک کاشان، تل گپ، جعفر آباد،جوی تپه سبز دهلران دوک‌هایی با اشکال متفاوت بدست آمده‌اند که نشانگر تلاش جوامع دوره نوسنگی در بهبود روش‌های ریسندگی است.یک مهر استوانه ای از چغامیش خوزستان که به حدود 3300 ق.م تعلق دارد زنی را نشان می دهد که نخ ریسی می کند و زن دیگری در سمت دیگر وی کره می گیرد. این زن روی چهار پایه یا سکوی کوتاهی نشسته و پاهای خود را جمع کرده است، وی دوک دستی بلندی در دست دارد وبا دست دیگری نخ را کنترل می کند، وی دوک دستی بلندی در دست دارد و با دست دیگر نخ را کنترل می کند و به نظر می رسد که شی‌ء دیگری نیز وجود دارد که اگر بتوان حدس زد شاید Distaff(فرموک= وسیله ای که پشم نریسیده روی آن نگه داشته می شود) باشد.»( ریاضی،1381،:10-11)

تصویر1– دوک نخ ریسی مسی مکشوفه از تپه حصار– هزاره چهارم ق.م (ریاضی،1381،:12)

تصویر2– زن نخ ریس اثر مهر مکشوفه از چغامیش حدود 3300 ق.م (همان منبع،:12)
تکامل تدریجی در بافت نمود بسیار جالبی از پیشرفت یادگیری و نیز ابتکارات بشری است که در عین حال بسیاری از مناسبات فرهنگی و همچنین تأثیرات آن‌ها را بر یکدیگر آشکار می‌سازد و به این ترتیب می توان از این راه به جنبه‌های مختلف یک فرهنگ پی برد و همچنین نشانه‌ای از انتقال فکری و سیاسی و اقتصادی نیز دانست.
«افزون بر تکامل و تنوع دوک ها در اوایل هزاره چهارم باید به پدیده نو ظهور دار اشاره کرد ، به استناد یافته های باستانشناسی وجود دار بافت در اوایل هزاره چهارم قطعی است چرا که بر روی مهری که از شوش بدست آمده است یک دار افقی دیده می شود که در هر طرف آن یک نفر خم شده مشغول بافتن است نقش دار بر روی مهرها حکایت از اعتلای فن بافندگی به عنوان یک حرفه در آغاز دوران شهرنشینی دارد و می توان حدس زد که در آن زمان در شوش کارگاه های متعدد بافندگی وجود داشته است، در نقاشی‌های هزاره چهارم ق.م مصر نیز دار بافت مشابه دار شوش مشاهده می شود و در خط نوشته‌های میخی اواخر هزاره سوم بین النهرین به عنوان دارهای بافت اشاره شده است.»(باربر،:84-83)

تصویر3–دار پارچه بافی اثرمهرچغامیش حدود 3300 ق . م (همان منبع، : 13)
پیشرفت ریسندگی و بافندگی، پشم ریسی و حتی پشم چینی به وضوح در آثار باقی مانده از آن دوره قابل مشاهده می باشد. «اولین مدارک مسلم بافندگی در لایه‌های باستانی هزاره هفتم و ششم ق.م تپه علی کش دهلران، چتل هویوک ترکیه جارمو، تل شمشارا کردستان عراق و تل حمار فلسطین بدست آمده اند. این مدارک به صورت اثر بافت حصیر، بوریاوسبد است که بر روی کف فضاهای مسکونی باقی مانده است و اولین اثر بافت واقعی به شکل اثر نخ های بافته شده متعلق به هزاره پنجم قبل از میلاد است که از محوطه باستانی تپه یحیی در کرمان نیز تولید منسوج با الیاف های حیوانی رایج بوده است. قطعاً در هزاره‌ی پنجم جوامع روستا نشین ایران، بین النهرین، فلسطین، قفقاز، آناتولی، مصر قادر بوده اند با استفاده از پشم و روش‌های ریسیدن نخ به تولید منسوجات با استفاده از دارهای زمینی بپردازند. بقایای پارچه بر روی یک پیکره آغاز ایلامی از شوش که با نخ حیوانی بافته شده نشان می‌دهد که در آن زمان تولید پارچه های پشمی و احتمالاً کتانی فراوان بوده است، مشاهده اثر تار و پود بجای مانده بر روی یک تبر مسی نشان دهنده‌ی پارچه لطیفی است که با چرخ بافته شده است.»(پوپ،1387،: 77، جلد 1)

تصویر4- سنگ نگاره تخت جمشید – اهدای کلاف و بافت (گلاک،1356،: 179)
خدمت صنعت کاران ایرانی به پیشرفت صنعت، در هیچ جا بهتر از توسعه‌ی صنعت نساجی عیان نیست، چرا که به کمک باستان شناسی به این مهم دست یافته ایم.
«کشف حدود 40 تابوت عاج متعلق به اواخر هزاره سوم ق.م از همین محل که برخی از آن‌ها دارای سوراخ محل عبور نخ‌های تار است. ثابت می کند که دانش بافندگی در آن زمان از سطح بالایی در خوزستان برخوردار بوده است، به طوریقین از هزاره‌ی چهارم تا شروع دوره هخامنشی خوزستان و غرب ایران از جمله مراکز تولید انواع پارچه‌های لطیف و ظریف و منقوش بوده اند. اگر چه در منابع ایلامی کمتر مدارک مکتوب وجود دارد اما به استناد تن پوش‌هایی که بر روی سنگهای حجاری شده و یا بر روی آثار فلزی و مهر‌های قلمزنی و کنده شده، به آسانی می توان به شکوه بافته‌های ایلامی پی برد، تن پوش پیکره مفرغی ملکه ناپیراسو متعلق به 1250ق.م و پیکره الهه ناروندی بر روی جام مرودشت نشانه ی تنوع مدل و نقوش در پارچه‌های ایلامی است.

تصویر 5–شاهدخت نخ ریس ایلامی، حجاری روی سنگ اوایل هزاره اول
(فریه ،1374،:19) (ریاضی،1381،:16)
در یک حجاری ایلامی متعلق به اوایل هزاره اول قبل از میلاد، شاه بانویی را در حال نخ ریسی نشان می دهد، وی لباس بلند و حاشیه منقوشی بر تن دارد.» (تصویر5)(ریاضی، 1381،:15-16)

تصویر 6–طرح خطی از روی پیکره ناپیراسو همسر اونتاش گال مکشوفه از شوش، موزه لوورپاریس(پوپ،1387،:74)

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید