همچنين لایحه حمايت از كودكان و نوجوانان در جهت تأمين امنيت روحي و رواني كودك در ماده 50 مقرر مي دارد: « تمام تدابير و اقدامات حمايتي موضوع این لایحه، اولويت با اقداماتي است كه منجر به خروج كودك و نوجوان از محيط خانواده يا قطع ارتباط با آنها نشود.»

موضوع مهمي كه در هر مرحله رسيدگي، دادگاه مي تواند آن را بررسي و رسيدگي نمايد تقاضاي جبران خسارت توسط زيان ديده بدون تقديم دادخواست است. در اين خصوص ماده 29 لایحه حمايت از كودكان و نوجوانان مقرر مي دارد: « زيان ديده ، اوليا يا سرپرستان قانوني او حق دارند ضمن دعواي اصلي، جبران خسارت خود را از دادگاه بدون تقديم دادخواست تقاضا كنند، دادگاه در اين خصوص حكم مقتضي صادر مي كند.»

 

مبحث دوم: صدور حكم

در مرحله صدور حكم، قاضي پرونده بايد نسبت به بزهكار جهت نوع جرم كه از موارد جرايم شديد محسوب مي گردد، كيفر متناسب را تعيين و مورد حكم قرار دهد و نسبت به بزه ديده به جهت كودكي وي در راستاي پيشگيري از تكرار بزه ديدگي، بايد تدابير را مورد حكم قرار دهد. حكم بايد متضمن عالي ترين منافع كودك باشد. تشكيل پرونده شخصيت در مرحله رسيدگي در دادگاه مي تواند در نوع احكام صادره توسط قاضي مؤثر باشد.[1]

از جمله نوآوري ها و مهمترين راهكاري كه در مرحله صدور حكم در لايحه حمايت از كودكان ونوجوانان پيش بيني شده است، قرار تعويق صدور حكم است كه داراي همان شرايط تعليق تعقيب می باشد. بنابراين ماده 45 لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان مقرر مي دارد، دادستان مي تواند با موافقت كتبي مرتكب جرم و رعايت غبطه كودك و نوجوان و در صورت لزوم با متناسب نمودن قرار تأمين صادر شده يا صدور قرار تأمين متناسب، تعقيب را معلق كند و متعاقب آن اشاره دارد به اين كه دادگاه نيز مي تواند رأساً به تقاضاي دادستان با رعايت شرايط مذكور و احراز مجرميت، صدور حكم را به تعويق اندازد. البته قرار تعويق نبايد موجب آسيب بيشتر به كودك و نوجوان گردد و از طرفي دادگاه يك يا چند مورد از دستور مقرر در ماده 45 لايحه ياد شده را براي مرتكب لازم خواهد دانست و مرتكب موظف به رعايت و انجام آن مي باشد كه در زير به آنها اشاره خواهد شد:

  • تكليف به انجام يا خودداري از انجام امر يا رفتار خاص

2-تكليف به گذراندن دوره هاي خاص آموزش و فراگيري مهارت هاي مربوط به تربيت و مراقبت از كودك و نوجوان و ارائه گواهي آن.

3-مراجعه به مراكز درماني ، بازپروري  يا توانبخشي براي درمان اعتياد، بيماري يا اختلالات رفتاري و رواني و يا جسمي

4-خودداري از اشتغال به كار يا حرفه معين

5-اقدام جهت درمان اعتياد ، بيماري يا اختلالات رفتاري و رواني و يا جسمي كودك

6- مراجعه به سازمان هاو نهادهاي حمايتي دولتي و يا غيردولتي به منظور بهره مندي از خدمات و مساعدت هاي اجتماعي آنها

7- معرفي خود در فواصل معين و براي مدت مشخص به شخص يا اشخاص معرفي شده از سوي مرجع قضايي

8-جبران يا فراهم آوردن ترتيب جبران زيان هاي ناشي از جرم

در تبصره 2 ماده 45  لايحه آمده است هر گاه در مدت تعويق صدور حكم، مرتكب از اجراي دستور يا دستورات دادگاه خودداري نمايد دادگاه به درخواست دادستان قرار تعويق صدور حكم را لغو و وفق مقررات رأي مقتضي صادر مي كند. و همچنين اگر مرتكب در عدم انجام دستورات عذر موجه داشته و یا مصلحت كودك و نوجوان اقتضا كند، دادگاه مي تواند مدت تعويق را براي يك بار تمديد كند.

مرجع قضايي جهت اجراي مفاد ماده 45 لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان ، نظر تخصصي مددكار اجتماعي بهزيستي يا واحد حمايت دادگستري را جلب و حسب مورد مدت تعليق تعقيب دعوا يا تعويق صدور حكم و مهلت اجراي دستورات مقرر را مشخص مي كند در هر صورت مدت تعويق صدور رأي يا تعليق تعقيب بيشتر از يكسال نخواهد بود.

بديهي است دادگاه رسيدگي كننده به جرايم موضوع لايحه ياد شده مي تواند ضمن صدور حكم محكوميت حسب مورد يك يا چند مورد از تصميمات زير را اتخاذ كند:

  • معرفي كودك و نوجوان يا خانواده او به سازمانها و نهادهاي دولتي و غيردولتي مسئول يا فعال در زمينه مساعدت به افراد و خانواده هاي بي بضاعت
  • سلب حق ملاقات، حضانت، ولايت، قيمومت، وصايت و سرپرستي كودك و نوجوان
  • سپردن موقت يا دائم كودك و نوجوان به سازمان بهزيستي يا مراكز مربوط
  • سپردن سرپرستي كودك و نوجوان طبق مقررات مربوط به سرپرستي كودكان فاقد سرپرست (ماده 46 لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان)

[1] – نقدي نژاد، مجتبي، پيشگيري از بزه ديدگي اطفال،  ص 181

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

كودك آزاري در نظام كيفري ايران